Press information

Źródło: Przemysł Chemiczny, 80(11) 2001, s. 483

Ubiegły rok zakończył kilkuletni program restrukturyzacji Zakładów. Dnia 29 września 2000 r. Minister Skarbu podpisał akt komercjalizacji Zakładów Chemicznych “Organika-Sarzyna” Przedsiębiorstwo Państwowe w Nowej Sarzynie i przekształcił je w jednoosobową spółkę skarbu państwa pod nazwą Zakłady Chemiczne "Organika-Sarzyna" S.A., która swoje funkcjonowanie w nowej formie prawnej rozpoczęła z dniem 1 stycznia 2001 r.

Obecnie firma zatrudnia ponad 850 osób. Funkcję Prezesa Zarządu-Dyrektora Naczelnego pełni pan mgr Leon Stelmach. Zakłady Chemiczne “Organika-Sarzyna” S.A. w Nowej Sarzynie należą do największych przedsiębiorstw branży chemicznej na terenie Polski południowo-wschodniej. Zakład jako jedyny w kraju produkuje żywice epoksydowe. Może poszczycić się także szeroką gamą produkowanych środków ochrony roślin. Spośród kilkuset oferowanych produktów najbardziej znane to:

Chwastox^® — rodzina preparatów chwastobójczych opartych na MCPA
Sarfun^®, Sarox^® — zaprawy nasienne
Siarkol^® — preparaty grzybobójcze na bazie siarki
Polimal^® — nienasycone żywice poliestrowe
Epidian^® — żywice epoksydowe

Decyzję o budowie zakładów chemicznych na obszarze byłej Puszczy Sandomierskiej podjęto w roku 1937 w ramach budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego. Decyzję wydało ówczesne Ministerstwo Spraw Wojskowych. Zakład był jednym z dziewięciu przedsiębiorstw, które ujęto w czteroletnim planie inwestycyjnym i sześcioletnim planie rozbudowy Sił Zbrojnych. Na miejsce budowy wybrano obszary leśne na terenie wsi Ruda Łańcucka graniczącej ze wsią Sarzyna. O lokalizacji zadecydowały przede wszystkim względy obronne (oddalenie od granic państwa) i duże bezrobocie na tych terenach. Prace budowlane rozpoczęto już w marcu 1938 r. Rok później nastąpił rozruch mechaniczny. Dalsze prace związane z rozruchem technologicznym przerwał wybuch II wojny światowej. Wznowiono je dopiero po zakończeniu działań wojennych. Zakład rozpoczął pracę w 1954 r., pierwszymi produktami były nitrozwiązki. Budowa zakładów chemicznych oznaczała początek rozwoju miasta Nowa Sarzyna (prawa miejskie w 1973 r.) oraz była ważna dla okolicznych miejscowości. Powstała bogata infrastruktura, a Zakłady Chemiczne nie tylko ukształtowały miasto, ale aktywnie włączały się w jego rozwój, wspierając działalność kulturalną, sportową i socjalną.

Na lata 1966-1974 przypada rozbudowa zaplecza technicznego i obiektów towarzyszących.
Od połowy lat 70. następuje znaczny wzrost produkcji Zakładów. Uruchomiono wysokowydajne linie do pakowania ciekłych i pylistych środków ochrony roślin. W tym okresie rozpoczęły również pracę nowe instalację fungicydów, preparatów "flow" oraz innych form użytkowych Siarkolu i Chwastoksu. Znacznie zwiększono produkcję żywic poliestrowych, rozwinięto i rozszerzono asortyment żywic epoksydowych. Wybudowano i uruchomiono również instalacje karbendazymu i ortofenylodiaminy oraz preparatów silikonowych — nowość na ówczesnym rynku. Jednocześnie zaniechane zostały, jako uciążliwe dla środowiska i wysoce energochłonne, produkcje m.in. hydrochinonu, alfanaftyloaminy i polistyrenu.

Przemiany gospodarcze i polityczne lat 90. to okres intensywnych działań przystosowujących Zakłady do nowych reguł gospodarki rynkowej. Zgodnie z “Programem restrukturyzacji Zakładów Chemicznych "Organika-Sarzyna””, przygotowanym na lata 1995-2000, służby remontowe i usługowe nie związane bezpośrednio z produkcją chemiczną zostały wyodrębnione i przekształcone w odrębne podmioty gospodarcze powiązane kapitałowo i rzeczowo z macierzystymi zakładami. Inne spółki powiązane powstały w wyniku wspólnego inwestowania z partnerem zagranicznym lub poprzez połączenia kapitałowe z podmiotami o zbieżnym przedmiocie działalności. W ten sposób Z.CH."Organika-Sarzyna" S.A. tworzą grupę holdingową z następującymi spółkami:

Organika International Transport sp. z o.o., j.v. — (w 1992 r.)
Zakład Remontowo-Budowlany “Organika” sp. z o.o.,
Zakład Usługowo-Produkcyjny “Gumokor-Organika” sp. z o.o.,
Zakład Projektowo-Usługowy “Organika-Projekt” sp. z o.o.,
Zakład Doświadczalny “Organika” sp. z o.o.
Zakład Usługowo-Produkcyjny “Drewrem-Organika” sp. z o.o.,
Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy “Odlewnia-Sarzyna” sp. z o.o.,
Zakład Mechaniczno-Remontowy “Chemrem-Organika” sp. z o.o.,
Zakład Usług Elektro-Energetycznych “El-Chem” sp. z o.o.,
DSM-Sarzyna Żywice Konstrukcyjne sp. z o.o., j.v.
Zakład Usług Energetycznych “Wod-Rem” sp. z o.o.,
“Komunalna Biologiczna Oczyszczalnia Ścieków” sp. z o.o.,
“NS Automatyka” Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe sp. z o.o.
Zakład Chemiczny “Silikony-Polskie” sp. z o.o.

W programie rozwoju zakładów w latach 90. znalazło się wiele zadań modernizacyjnych. Zwiększono zdolności produkcyjne oraz unowocześniono szereg instalacji m.in.: instalacje MCPA (kwas 4-chloro 2-metylofenoksyoctowy), nienasyconych żywic poliestrowych, fenolowo-formaldehydowych i epoksydowych. Modernizacja produkcji tych ostatnich zaowocowała sprzedażą technologii za granicę oraz licznymi nagrodami i wyróżnieniami m.in. na Międzynarodowej Wystawie Wynalazków IENA 2000 w Norymberdze i EXPO 2000 w Hong Kongu. Udział żywic epoksydowych, ich pochodnych oraz utwardzaczy w całkowitej produkcji wynosi ok. 20%.

Obecny profil produkcyjny to:

środki ochrony roślin,
żywice epoksydowe,
żywice fenolowo-formaldehydowe,
nienasycone żywice poliestrowe,
utwardzacze żywic,
utwardzacze mas formierskich Flodur
półprodukty organiczne.

Zakładowe strategie i plany rozwojowe przewidują dalszy wzrost tych grup produktów.

Zakłady utrzymują system zarządzania jakością zgodny z normą ISO 9001 (uzyskanie certyfikatu w styczniu 1997 r.), który jest stale doskonalony. Priorytetem było również wdrożenie w 2000 r. Systemu Zarządzania Zdrowiem i Bezpieczeństwem opartego na normach BS 8800 i PN-N-18001 oraz Systemu Zarządzania Środowiskiem zgodnie z normą ISO 14001. Zakłady jako pierwsze w branży otrzymały certyfikat bezpieczeństwa.

Działania proekologiczne realizowane są w również w ramach Programu Odpowiedzialność i Troska (Responsible Care), do którego Zakłady przystąpiły w 1995 r. W ostatnich latach podjęto szereg działań na rzecz ochrony środowiska. Najważniejsze z nich to wyeliminowanie chloru i tetrachloroetanu z procesu produkcji kwasu MCPA, zamknięcie obiegu wód chłodniczych oraz budowa nowej spalarni odpadów i biologicznej oczyszczalni ścieków. Nakłady na poprawę warunków pracy, remonty, konserwacje i inwestycje sięgają rocznie 39 mln zł. Liczba wypadków przy pracy spadła z 28 w 1990 r. do 1 w 2000 r. Zagadnienia ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy odrywają szczególną rolę w bieżącej działalności i planach rozwojowych Zakładów. Realizowana jest ciągła poprawa w ramach tzw. triady HSE (Health, Safety, Environment) obejmującej ochronę środowiska, ochronę zdrowia i bezpieczeństwo.

Lokalizacja w obrębie dużych kompleksów leśnych wymaga harmonijnego współistnienia produkcji chemicznej i otaczającej przyrody. Na obszarze ponad 240 ha, stanowiących wydzielony teren Zakładów oraz w tzw. wydzielonych strefach ochronnych prowadzona jest zrównoważona gospodarka leśna. Dzięki temu, mimo kilkudziesięciu lat działalności przedsiębiorstwa chemicznego lasy nie zatraciły swojego charakteru pozostałości Puszczy Sandomierskiej.

Zakłady Chemiczne "Organika-Sarzyna" S. A. są sygnatariuszem dobrowolnego porozumienia podpisanego w grudniu 2000 r. o ogólnokrajowym Systemie Pomocy w Transporcie Materiałów Niebezpiecznych (SPOT) i mają status Ośrodka Regionalnego SPOT i przyjęły zobowiązanie do świadczenia pomocy w ramach I i II stopnia. Polska Izba Przemysłu Chemicznego oraz grupa największych firm chemicznych w kraju włączyły się w ten system, który jest wzorowany na organizacjach działających w Unii Europejskiej i przewiduje trójstopniowy tryb pomocy w zakresie ratownictwa chemicznego związanego z transportem materiałów niebezpiecznych na terenie całego kraju.

*************

Prowadzone w branży chemicznej porównania funkcjonowania firm chemicznych na szerszym tle krajowego otoczenia chemicznego daje Z.CH. "Organika-Sarzyna" S.A. korzystne wysokie miejsce, a pozycja ta utrzymuje się od lat. Nie oznacza to braku problemów np. w ściągalności wierzytelności — powiedział Leon Stelmach, Prezes Zarządu — Dyrektor Naczelny. Skutki spowolnienia gospodarczego występują zarówno w kraju, jak i na całym świecie. Mamy więcej należności przeterminowanych i znacznie wyższy kredyt kupiecki niż w roku ubiegłym. Tym niemniej, nasze prognozy na koniec roku 2001 r. są korzystne — wyższe niż w roku 2000.

Elżbieta Kozyra, Ewa Spasówka.