Loading
Środki ochrony roślin

Rdest powojowy
Polygonum convolvulus L.:
Bilderdykia convolvulus (L.)Dumort.;
Fallopia convolvulus (L.)

Rodzina: rdestowate — Polygonaceae.

Roślina jednoroczna jara, wschody przede wszystkim w maju i czerwcu, mniej licznie wczesną jesienią, wijąca się i płożąca dorasta od 20 do 100 cm długości. Bardzo pospolita, występuje na wszystkich glebach, najlepiej się czuje na piaszczystych, lekkich i średnio ciężkich. Dobrze znosi suszę. Jest głównie chwastem segetalnym, także spotykanym na śmietniskach i ugorach.

Siewka — hypokotyl czerwony, u dołu nagi pod liścieniami omszony, wys. 15-20 (25) mm i gr. 0,5-1,0 mm. Liścienie równowąskie, na szczycie tępe lub zaokrąglone, zielone, z obu stron mogą wystąpić czerwonawe przebarwienia, dł. 10-20 mm i szer. 1,5-2,0 mm na ogonkach 1-2 mm dł., widoczny nerw środkowy i słabiej dwa boczne. Epikotyl na początku wzrostu niewidoczny później dł. 1-3 mm. Międzywęźla krótkie, ale wyraźne, najniżej położone mogą być przebarwione na czerwono. Liście ułożone skrętolegle, strzałkowate lub sercowate, na szczycie wydłużone i ostre. Nerwacja pierzasta. Dolna strona naga, z wierzchu na nerwach i ogonku szorstkie owłosienie. Od trzeciego liścia występują gatki. Korzonek rozwidlony.

Łodyga i liście — łodyga wijąca i płożąca się, cienka, bruzdowana, szorstka, rozgałęziająca się. Liście na ogonkach sercowato strzałkowate lub jajowato trójkątne. Bardzo wyraźna nerwacja.

Kwiat — kwiatostany to bardzo luźne kłosy wyrastające z kątów liści z 3-6 kwiatami. Kolor kwiatów zielony. Liście okwiatu bardzo silnie ogruczolone. Kwitnie VII-IX.

Nasiona — są trójkanciaste, z krótkim dzióbkiem na szczycie, powierzchnia chropowata, dł. 3,5 mm i szer. 2,5 mm, czarnobrunatne lub czarne, matowe. Liczba wydanych owoców przez jedną rośliną, jest w literaturze niewiarygodnie zróżnicowana: od 140-200 przez 5.160 do ponad 11.000. Wschody przyspiesza zawartość wapna w glebie. Nasiona znajdujące się w glebie zachowują zdolność kiełkowania średnio przez około 7, maksymalnie 17 lat; najlepiej kiełkują z głębokości 0,5-4,0 cm, a maksymalnie z głębokości nawet 12 cm.

Korzeń — palowy cienki, powykrzywiany z licznymi korzeniami bocznymi, sięgający dość głęboko, ale nieproporcjonalnie do rośliny — mały.

Cechy wyrózniąjace — w stanie bezkwietnym często mylony z powojem polnym (Convolvulus arvesis,) łodyga rdestu skręca się w prawo (odwrotnie jak u powoju); wierzchołki liści rdestu są zawsze zawinięte ku dołowi, rynienkowate (liście powoju są proste); brak soku mlecznego (powój go posiada). Rdest powojowy zdecydowanie się różni od innych gatunków rdestu, nawet w fazie siewki (pierwszych liści).

Szkodliwość — jest bardzo pospolitym chwastem zbóż, okopowych, kukurydzy, lnu, gryki, polowych i ogrodowych upraw warzyw. Mimo wielu nasion uzyskiwanych z jednej rośliny, rzadko występuje masowo i stanowi konkurencję dla rośliny uprawnej. Progi szkodliwości dokładnie nie opracowane — jako wartość wymienia się kilkanaście roślin/m2.

Fakty i mity —  nazwa ludowa to wilec (identycznie jak powój polny!) nazwa rodzajowa tłumaczona dwojako z łac. polys — liczny + gony — kolanko lub z gr. gonos — potomstwo, czyli wielokolankowy (od budowy łodygi) lub bardzo płodny od liczby wydawanych nasion, łac. convolvulo = obwijam, wiążę, zwijam — nawiązuje do pnąco oplatającej się łodygi. Roślina zawiera flawonoidy (ramnazynę, rutynę kwercytrynę), olejek eteryczny i saponiny. Owoce są odżywczym pokarmem dla ptactwa domowego i bydła; zmielone na mąkę są używane jako domieszka do pasz. Ziele zjedzone w stanie świeżym powoduje zatrucia koni. Jest komponentem do barwienia tkanin. Podczas wykopalisk archeologicznych znaleziono nasiona, które skiełkowały po blisko 2.000 latach.